İş Kazası Davalarında Tazminat ve Haklar
İş kazaları, çalışma hayatının en ciddi ve en çok hukuki uyuşmazlık doğuran konularından biridir.
Bir iş kazası meydana geldiğinde yalnızca fiziksel bir zarar oluşmaz; aynı zamanda işçinin ekonomik geleceği,
aile düzeni ve psikolojik durumu da etkilenir. İş kazası sonrasında ortaya çıkan zararların giderilmesi ise
iş hukuku ve borçlar hukuku çerçevesinde değerlendirilir. Bu süreçte hem maddi hem de manevi tazminat talepleri
gündeme gelebilir.
Şişli, Beşiktaş, Kağıthane, Fatih, Bağcılar ve Beyoğlu gibi İstanbul’un iş hayatının yoğun olduğu bölgelerinde,
özellikle inşaat, hizmet, sanayi ve lojistik sektörlerinde iş kazaları daha sık görülmektedir. Bu nedenle
iş kazası sonrası hakların bilinmesi ve sürecin doğru yönetilmesi büyük önem taşır.
İş Kazası Nedir?
İş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen ve
sigortalıyı bedenen ya da ruhen zarara uğratan olaydır. İş kazasının varlığından söz edebilmek için
olayın iş ile bağlantılı olması gerekir. Bu bağlantı, olayın zamanı, yeri ve işin niteliği birlikte
değerlendirilerek tespit edilir.
Örneğin işyerinde makine kullanımı sırasında meydana gelen yaralanmalar, şantiye alanında düşme olayları,
işveren tarafından sağlanan servis aracında meydana gelen trafik kazaları iş kazası kapsamında
değerlendirilebilir.
İşverenin Sorumluluğu
İşveren, işçinin sağlığını ve güvenliğini korumakla yükümlüdür. Bu yükümlülük yalnızca sözleşmesel değil,
aynı zamanda kanuni bir sorumluluktur. İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması, gerekli eğitimlerin
verilmemesi veya koruyucu ekipmanların sağlanmaması durumunda işverenin sorumluluğu gündeme gelir.
Koruma ve Gözetme Borcu
İşverenin koruma borcu; işyerinin güvenli hale getirilmesi, risk analizlerinin yapılması ve
tehlikelerin ortadan kaldırılması gibi yükümlülükleri kapsar. Özellikle Kağıthane ve Bağcılar gibi
sanayi ve üretim faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerde bu yükümlülükler daha da önem kazanır.
Kusur Değerlendirmesi
İş kazası davalarında kusur oranı belirlenirken işverenin gerekli önlemleri alıp almadığı,
işçinin dikkat ve özen yükümlülüğüne uyup uymadığı incelenir. Mahkemeler genellikle bilirkişi
raporuna başvurarak kusur oranını tespit eder.
Maddi Tazminat
Maddi tazminat, iş kazası nedeniyle ortaya çıkan ekonomik kayıpların giderilmesini amaçlar.
Bu kapsamda işçinin gelir kaybı, tedavi giderleri ve çalışma gücündeki azalma dikkate alınır.
Geçici İş Göremezlik
İş kazası sonrası belirli bir süre çalışamayan işçi, geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabilir.
Bu süre boyunca gelir kaybı oluşmuşsa maddi tazminat talebi gündeme gelebilir.
Kalıcı Maluliyet
İş kazası sonucu kalıcı sakatlık meydana gelmişse, maluliyet oranı sağlık kurulu raporları ile belirlenir.
Bu oran, tazminat hesaplamasında temel kriterlerden biridir.
Manevi Tazminat
Manevi tazminat, iş kazası nedeniyle yaşanan acı ve psikolojik zararın kısmen giderilmesini amaçlar.
Özellikle ağır yaralanma veya uzuv kaybı gibi durumlarda manevi tazminat talebi önem kazanır.
Şişli ve Beşiktaş gibi ticari merkezlerde görülen iş kazası davalarında, manevi tazminat talepleri
uygulamada sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.
Ölümle Sonuçlanan İş Kazaları
İş kazasının ölümle sonuçlanması halinde, ölen işçinin yakınları destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir.
Bu tazminat, ölen kişinin ailesine sağladığı ekonomik desteğin kaybına dayanır.
Fatih ve Beyoğlu gibi bölgelerde ticari işletmelerde meydana gelen ağır iş kazalarında,
destekten yoksun kalma davaları önemli bir yer tutmaktadır.
Dava Süreci
İş kazası sonrası dava açılmadan önce delillerin toplanması gerekir. Kamera kayıtları, tanık beyanları,
iş güvenliği belgeleri ve hastane raporları dava sürecinde belirleyici rol oynar.
Bilirkişi İncelemesi
Mahkeme, teknik konularda bilirkişi incelemesi yaptırarak kusur oranı ve tazminat miktarını belirler.
Bilirkişi raporu çoğu zaman davanın seyrini belirleyen temel unsurdur.
Karar ve Tahsilat
Mahkeme kararının kesinleşmesi sonrası tazminatın tahsili için icra süreci başlatılabilir.
Zamanaşımı
İş kazasına dayalı tazminat davalarında zamanaşımı süresi önemlidir. Sürelerin kaçırılması hak kaybına yol açabilir.
Bu nedenle kazadan sonra hukuki sürecin gecikmeden değerlendirilmesi gerekir.
Avrupa Yakası’nda İş Kazası Davaları
Şişli, Beşiktaş, Kağıthane, Fatih, Bağcılar ve Beyoğlu gibi bölgelerde görülen iş kazası davaları,
sektörel yoğunluk nedeniyle teknik detaylar içerebilir. Özellikle inşaat ve sanayi sektöründe
iş güvenliği önlemlerinin yeterliliği mahkemeler tarafından ayrıntılı biçimde incelenir.
Sonuç
İş kazaları hem işçi hem de işveren açısından ciddi hukuki sonuçlar doğurur. Maddi ve manevi zararların
doğru şekilde değerlendirilmesi, kusur oranının belirlenmesi ve sürecin usule uygun yürütülmesi büyük önem taşır.
Her somut olay kendi koşullarında değerlendirilmelidir.