Alacak Davaları Nedir? Türleri, Süreci ve Hak Arama Yolları

Alacak davaları, bir kişinin ya da şirketin, karşı taraftan olan parasal veya ayni bir hakkını talep etmek amacıyla açtığı davalardır.
Günümüzde hem bireysel hem ticari ilişkilerde en sık karşılaşılan dava türlerinden biri alacak davalarıdır.
Ödenmeyen borçlar, sözleşmeye aykırı davranışlar, ticari uyuşmazlıklar ve işçilik alacakları gibi birçok farklı hukuki durum alacak davasına konu olabilir.

İstanbul gibi ticari hayatın yoğun olduğu şehirlerde, özellikle Şişli, Beşiktaş, Kağıthane, Fatih, Bağcılar ve Beyoğlu gibi bölgelerde
ticari ve bireysel alacak uyuşmazlıkları uygulamada önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle alacak davalarının hukuki çerçevesinin bilinmesi,
hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşır.

Alacak Davası Nedir?

Alacak davası, davacının, davalıdan belirli bir miktar para veya hakkın ifasını talep ettiği dava türüdür.
Bu davalar genellikle borcun ödenmemesi veya eksik ödenmesi nedeniyle açılır.
Alacağın dayanağı sözleşme, fatura, senet, çek, hizmet ilişkisi ya da haksız fiil olabilir.

Alacak davalarında temel amaç, var olan bir hakkın mahkeme kararıyla tespit edilmesi ve tahsil edilmesidir.
Mahkeme, taraflar arasındaki hukuki ilişkiyi ve delilleri değerlendirerek karar verir.

Alacak Davası Türleri

Belirsiz Alacak Davası

Alacak miktarının tam olarak belirlenemediği durumlarda açılan dava türüdür.
Özellikle işçilik alacaklarında veya zarar miktarının bilirkişi incelemesi ile belirleneceği durumlarda tercih edilir.

Kısmi Alacak Davası

Davacı, alacağının tamamını değil, bir kısmını talep ederek dava açabilir.
Davanın ilerleyen aşamalarında talep artırımı yapılması mümkündür.

Ticari Alacak Davaları

Şirketler arasında doğan borç-alacak ilişkilerinden kaynaklanan davalardır.
Fatura alacakları, cari hesap uyuşmazlıkları ve sözleşmeye aykırılık bu kapsamda değerlendirilebilir.

İşçilik Alacakları

Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ve yıllık izin ücretleri gibi iş sözleşmesinden doğan alacaklar da alacak davası kapsamında açılabilir.

Alacak Davası Açmadan Önce Arabuluculuk

Birçok alacak türünde dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur.
Ticari alacaklar ve işçi-işveren uyuşmazlıklarında arabuluculuk aşaması dava şartıdır.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava yoluna gidilebilir.

Alacak Davasında Deliller

Alacak davalarında ispat büyük önem taşır. Mahkeme, alacağın varlığını ve miktarını delillere göre değerlendirir.

• Sözleşmeler
• Faturalar ve cari hesap kayıtları
• Banka dekontları
• Senet ve çekler
• Tanık beyanları
• Bilirkişi raporları

Özellikle ticari alacak davalarında muhasebe kayıtları ve banka hareketleri önemli rol oynar.

Faiz Talebi

Alacak davalarında asıl alacağın yanında faiz talebi de mümkündür.
Faiz türü; sözleşmeye dayalı alacaklarda akdi faiz, ticari alacaklarda ticari faiz veya temerrüt faizi olabilir.

Zamanaşımı Süresi

Alacak davalarında zamanaşımı süresi alacağın türüne göre değişir.
Genel zamanaşımı süresi çoğu alacak için 5 yıldır; ancak bazı özel durumlarda farklı süreler uygulanabilir.
Sürenin kaçırılması hak kaybına neden olabilir.

Dava Süreci Nasıl İlerler?

Davanın Açılması

Yetkili ve görevli mahkemede dava dilekçesi ile süreç başlatılır.
Dava dilekçesinde alacağın dayanağı, miktarı ve talep edilen faiz açıkça belirtilmelidir.

Ön İnceleme ve Tahkikat

Mahkeme, tarafların delillerini toplar ve gerekli görülürse bilirkişi incelemesi yaptırır.

Karar ve Tahsilat

Mahkeme alacağın varlığına karar verirse, kararın kesinleşmesinin ardından icra takibi yoluyla tahsilat yapılabilir.

Alacak Davalarında Sık Sorulan Sorular

Alacak davası ne kadar sürer?

Davanın süresi, dosyanın niteliğine ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişiklik gösterebilir.

İcra takibi mi dava mı açılmalı?

Alacak senet veya çek gibi kambiyo belgesine dayanıyorsa doğrudan icra takibi yapılabilir.
Uyuşmazlık söz konusu ise dava yoluna gidilmesi gerekebilir.

Sonuç

Alacak davaları, hem bireysel hem ticari ilişkilerde sıkça karşılaşılan hukuki uyuşmazlıklardır.
Alacağın doğru tespiti, zamanaşımı süresinin kaçırılmaması ve delillerin eksiksiz sunulması sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından önemlidir.
Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.