Franchise Sözleşmesi Yaparken Bilmeniz Gerekenler
Franchise Sözleşmesi Yaparken Bilmeniz Gerekenler
Franchise Sözleşmesi Nedir?
Franchise sözleşmesi, bir işletmenin (franchisor) belirlediği iş modeli, marka, know-how ve destek hizmetlerini belirli bir bedel karşılığında başka bir girişimciye (franchisee) kullandırmasına dayanan uzun vadeli bir ticari işbirliği sözleşmesidir.
Türk hukukunda franchise sözleşmesi; Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümleri, Türk Ticaret Kanunu ve uygulanabilecek durumlarda tüketici mevzuatı çerçevesinde değerlendirilir. Özel bir franchise kanunu bulunmamakla birlikte tarafların hak ve yükümlülükleri büyük ölçüde sözleşmede belirlenen koşullara göre şekillenir. Bu da sözleşmenin başından doğru hazırlanmasını kritik bir zorunluluk haline getirir.
Franchise Sözleşmesinde Hangi Maddeler Yer Almalıdır?
Marka ve Know-How Kullanım Hakkı
Hangi marka, ürün, sistem ya da sürecin kullanılacağı; bu hakların kapsamı ve kullanım sınırları açıkça tanımlanmalıdır. Belirsiz bırakılan her madde, ileride taraflar arasında ciddi ticari uyuşmazlıklara zemin hazırlar.
Bölgesel Münhasırlık
Franchisee’ye belirli bir coğrafi bölgede münhasır faaliyet hakkı verilip verilmediği net biçimde belirlenmezse franchisor aynı bölgede başka franchisee atayabilir; bu durum ciddi hak kayıplarına yol açar.
Franchise Bedeli ve Royalty Ödemeleri
Başlangıç franchise bedeli, aylık ya da yıllık royalty oranları, reklam fonu katkıları ve diğer finansal yükümlülükler açık ve anlaşılır şekilde yazılmalıdır.
Eğitim ve Destek Yükümlülükleri
Franchisor’un sunmakla yükümlü olduğu eğitim, teknik destek ve operasyonel yardımın kapsamı ve süresi sözleşmede somut olarak yer almalıdır.
Gizlilik ve Rekabet Yasağı
Sözleşme süresince ve sona ermesinin ardından belirli bir süre için ticari sır, müşteri bilgisi ve iş süreçlerinin gizliliği korunmalı; rekabet yasağı maddesi makul bir coğrafi alan ve süreyle sınırlandırılarak düzenlenmelidir.
Franchise Sözleşmesinde En Sık Yapılan Hatalar
Ön bilgilendirme belgesini dikkatsiz okumak: Tanınmış franchise markalarının sistemde sunduğu ön bilgilendirme belgesi, imzalanmadan önce dikkatle incelenmeli; anlaşılmayan her madde için hukuki danışmanlık alınmalıdır.
Fesih koşullarını göz ardı etmek: Hangi durumlarda sözleşmenin feshedilebileceği, bildirim süreleri ve fesih sonrası yükümlülükler çoğu zaman gözden kaçırılır.
Yatırımın geri dönüş projeksiyonuna körü körüne güvenmek: Franchisor’un sunduğu gelir tahminleri yasal güvence taşımaz. Bu tahminler bağlayıcı taahhüt olarak sözleşmeye yansıtılmadan imzalanmamalıdır.
Sözleşmeyi avukatsız imzalamak: Franchise sözleşmesi genellikle onlarca sayfadan oluşur ve içerdiği hükümler büyük finansal yükümlülükler doğurabilir. Bu sözleşmenin imzalanmadan önce mutlaka bir ticaret hukuku avukatı tarafından incelenmesi gerekir.
Sözleşme Sona Erdiğinde Ne Olur?
Franchise sözleşmesinin süre dolumu, fesih ya da tarafların anlaşmasıyla sona ermesi halinde çözüme kavuşturulması gereken başlıca konular şunlardır:
- Marka ve sistemin kullanımına derhal son verilmesi
- Sözleşme süresi içinde elde edilen gizli bilgilerin iadesi veya imhası
- Depozito ve diğer iade edilecek bedellerin tasfiyesi
- Rekabet yasağının sözleşme sonrası geçerlilik süresi
Bu süreçlerin doğru yönetilememesi, taraflar arasında uzun soluklu ticari davalara zemin hazırlayabilir.
Hancızade Hukuk Bürosu — Franchise ve Ticari Sözleşme Danışmanlığı
Hancızade Hukuk Bürosu, 2017 yılından bu yana İstanbul Şişli’de faaliyet göstermektedir.
WhatsApp: 0 (532) 502 11 10 E-posta: info@hancizadehukuk.com Adres: Merkez Mah. Akar Cad. No:3, Kat:10, D:70 — Şişli/İstanbul
Hukuki Çekince: Bu yazı Türk hukuku bakımından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olayınıza ilişkin hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir; hak kaybına uğramamak için durumunuza özgü değerlendirme yapılması gerekir. Yayın tarihinden sonra mevzuat ve yargı uygulaması değişmiş olabilir.
