Ticari Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk: Davadan Önce Bilinmesi Gerekenler
Ticari Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk: Davadan Önce Bilinmesi Gerekenler
Meta Açıklama: Ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk zorunlu mu? Süreç nasıl işler, avantajları nelerdir? 2026 güncel rehber. Hancızade Hukuk Bürosu ile sürecinizi doğru yönetin.
Yazar Notu: Bu makale, ticari uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk süreci konusunda Avukat Onur Hancızade’nin uygulamalı deneyimi ve güncel mevzuat bilgisiyle hazırlanmıştır.
Ticari Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Neden Zorunlu?
2018 yılında yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte ticari nitelikteki para alacakları ve tazminat talepleri için dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması şart haline getirildi. Bu zorunluluk yerine getirilmeden açılan davalar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.
Zorunlu arabuluculuk uygulaması; mahkemelerin iş yükünü azaltmak, uyuşmazlıkları daha hızlı ve daha az maliyetle çözmek amacıyla hayata geçirilmiştir. Uygulamada bu hedefin büyük ölçüde karşılandığı görülmektedir: Ticari uyuşmazlıkların önemli bir bölümü mahkeme aşamasına taşınmadan arabuluculukta çözüme kavuşmaktadır.
Hangi Ticari Uyuşmazlıklar Arabuluculuğa Tabidir?
Aşağıdaki uyuşmazlıklar dava açılmadan önce zorunlu olarak ticari arabuluculuk sürecine taşınmak zorundadır:
- Ticari satış sözleşmelerinden doğan alacak ve tazminat talepleri
- Hizmet ve eser sözleşmelerinden kaynaklanan ticari uyuşmazlıklar
- Kira sözleşmelerinden doğan ticari alacaklar
- Ortaklar arası ticari anlaşmazlıklar
- Acentelik, distribütörlük ve franchise sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar
- Ticari senet alacakları (çek, bono, poliçe)
Öte yandan bazı uyuşmazlıklar arabuluculuk kapsamı dışında tutulmuştur. Bunların başında tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği konular, iflasa ilişkin davalar ve aile hukukundan kaynaklanan ticari uyuşmazlıklar gelmektedir.
Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?
1. Başvuru
Arabuluculuk, karşı tarafın yerleşim yeri ya da işyerinin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yazılı başvuruyla başlatılır. Başvuruda uyuşmazlığın konusu ve taraf bilgileri belirtilir.
2. Arabulucu Seçimi
Taraflar anlaşarak arabulucu belirleyebilir; anlaşma sağlanamazsa sicilden rastgele arabulucu atanır.
3. Görüşmeler
Arabulucu, taraflarla birlikte ya da ayrı ayrı görüşmeler yaparak çözüm zemini oluşturmaya çalışır. Arabuluculuk görüşmeleri gizlilik ilkesi çerçevesinde yürütülür; bu süreçte dile getirilen beyanlar mahkemede delil olarak kullanılamaz.
4. Süre
Ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk süresi kural olarak 3 haftadır. Tarafların anlaşmasıyla bu süre en fazla 3 hafta daha uzatılabilir.
5. Sonuç
Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa taraflar ve arabulucu tarafından imzalanan tutanak hazırlanır. Bu tutanak icra edilebilirlik şerhi alınması halinde mahkeme ilamı niteliği taşır ve doğrudan icraya konulabilir. Anlaşma sağlanamazsa son tutanak düzenlenerek süreç tamamlanır; taraflar artık dava yoluna gidebilir.
Arabuluculuğun Ticari Davalara Göre Avantajları
Ticari arabuluculuk mahkeme yoluna kıyasla şu avantajları sunar:
Hız: Ticari davalar asliye ticaret mahkemelerinde ortalama 1,5 ila 3 yıl sürerken arabuluculuk süreci haftalarda tamamlanabilir.
Maliyet: Mahkeme harçları, bilirkişi ücretleri ve uzun süreli avukatlık masraflarının aksine arabuluculuk çok daha düşük maliyetlidir.
Gizlilik: Dava dosyaları kamuya açık olabilirken arabuluculuk görüşmeleri tamamen gizli yürütülür. Bu durum özellikle ticari itibarını korumak isteyen şirketler için büyük avantaj sağlar.
İlişkinin Korunması: Uzun soluklu mahkeme süreçleri taraflar arasındaki ticari ilişkiyi kalıcı olarak zedelerken arabuluculuk müzakere ortamı iş ilişkisinin sürdürülmesine zemin hazırlayabilir.
Esneklik: Mahkeme kararı yalnızca hukuki talepler üzerinde şekillenir; arabuluculukta taraflar yaratıcı çözümler geliştirebilir; ödeme planı, hizmet değişimi ya da farklı edimler üzerinde anlaşabilir.
Arabuluculukta Avukat Desteği Neden Önemlidir?
Arabuluculuk sürecinde avukat desteği zorunlu olmamakla birlikte deneyimli bir şirket avukatı ile çalışmak şu açılardan kritik fark yaratır:
- Uyuşmazlığın hukuki değerlendirmesi ve gerçekçi beklenti yönetimi
- Müzakere stratejisinin belirlenmesi
- Anlaşma tutanağının hukuki açıdan doğru kaleme alınması
- İcra edilebilirlik şerhi sürecinin yönetilmesi
- Arabuluculuğun başarısız olması halinde dava stratejisinin hazırlanması
Hancızade Hukuk Bürosu — Ticari Arabuluculuk ve Şirket Danışmanlığı
Hancızade Hukuk Bürosu, 2017 yılından bu yana İstanbul Şişli’de ticari arabuluculuk süreçleri, ticari uyuşmazlık çözümü ve kurumsal hukuki danışmanlık alanlarında şirketlere uzman destek sunmaktadır. Şişli, Beşiktaş, Kağıthane, Fatih, Bağcılar ve Beyoğlu başta olmak üzere İstanbul genelinde ve İstanbul dışından dosya bazlı danışanlara da hizmet verilmektedir.
Ticari uyuşmazlığınızı hızlı ve etkili çözmek için hukuki destek alın.
WhatsApp: 0 (532) 502 11 10 E-posta: info@hancizadehukuk.com Adres: Merkez Mah. Akar Cad. No:3, Kat:10, D:70 — Şişli/İstanbul
