Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi

Bir yakınınız vefat ettiğinde işleyen sürelerden biri de vergi süresidir ve kimse size hatırlatmaz. Beyanname verilmediğinde miras işlemleriniz bir yerde takılır: banka parayı vermez, tapuda işlem yarım kalır.

Bu yazıda beyannamenin ne zaman, nereye ve nasıl verileceğini; 2026 yılında geçerli istisna tutarlarını ve vergi tarifesini; matrahtan neyin indirilebileceğini kanun maddeleriyle ele alıyoruz.

Süre: kural 4 ay, ama tek kural bu değil

Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 9. maddesi süreyi olaya göre ayırır. Çoğu kaynak yalnızca “4 ay” yazar; oysa madde beş ayrı hâl düzenler:

Yurt dışında yaşayan mirasçıların sürecini yurt dışında yaşayanların Türkiye’deki miras işlemleri yazımızda ayrıca ele aldık.

Verginin matrahı bakımından değerleme günü, Kanun’un 11. maddesine göre mirasın açıldığı gündür — yani beyannameyi geç vermeniz, değerlerin daha sonraki bir tarihe göre hesaplanmasını sağlamaz.

Beyanname nereye verilir

Kanun’un 6. ve 8. maddeleri birlikte okunduğunda tablo nettir:

• Vergi, ölen kişinin ikametgâhının bulunduğu yer vergi dairesi tarafından tarh edilir; beyanname oraya verilir.
• Mirasbırakanın ikametgâhı yabancı bir ülkedeyse Türkiye’deki son ikametgâhı esas alınır.
• Mirasbırakan Türkiye’de hiç ikamet etmemiş veya son ikametgâhı tespit edilememişse, beyanname Bakanlığın belirleyeceği yere verilir.
• Yurt dışındaki mirasçılar beyannamelerini Türkiye konsolosluklarına verebilir.

Ayrıca Kanun m.8 açıkça izin verir: beyanname her mirasçı için ayrı ayrı verilebileceği gibi, mirasçılar tarafından müştereken de verilebilir. Uygulamada mirasçıların ayrı şehirlerde olması bu esnekliği önemli kılar.

Beyanname e-Devlet üzerinden “Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi Başvurusu” hizmetiyle de verilebilir. Beyannameye hangi malların gireceğini belirlemek için önce terekenin tespiti gerekir; bunu ölen kişinin mal varlığı nasıl öğrenilir yazımızda adım adım anlattık.

2026 istisna tutarları

İstisna tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. 2026 yılı tutarları, 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı (5. Mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 57) ile belirlenmiştir. Tebliğ, 2025 yılı için tespit edilen %25,49 oranındaki yeniden değerlemeyi esas alır ve 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmiştir.

İki noktaya dikkat edilmelidir. Birincisi, bu istisna kişi başınadır — her mirasçı kendi payı için ayrı ayrı yararlanır. İkincisi, Kanun bu istisnayı füruğ (altsoy) ve eş için öngörmüştür; kardeş, anne-baba gibi diğer mirasçılar bu bent kapsamında değildir. Kimin hangi sıfatla mirasçı olduğu konusunda evlatlık ve üvey çocukların miras hakkı yazımıza bakabilirsiniz.

Kanun’un 4. maddesinin (a) bendi ayrıca, veraset yoluyla intikal eden ev eşyası ile murise ait zat eşyasını ve aile hatırası olarak saklanan tablo, kılıç, madalya gibi eşyayı bir tutar sınırı olmaksızın vergiden istisna tutar.

2026 vergi tarifesi

Kanun ayrı bir kural daha getirir: bir kişiye ana, baba, eş ve çocuklarından ivazsız mal intikali hâlinde vergi, ivazsız intikal oranlarının yarısı uygulanarak hesaplanır.

Matrahtan neler indirilebilir

Kanun m.12, beyannamede gösterilmek şartıyla indirilebilecek kalemleri sayar:

• Mirasbırakanın belgeye dayanan borçları ve vergi borçları
• Yabancı ülkelerdeki mallara ilişkin borçlar ve o ülkelerde ödenen veraset vergileri (belgelendirilmek şartıyla)
• Cenazenin techiz ve tedfin masrafları

Son kalem uygulamada sıklıkla atlanır: cenaze giderleri matrahtan indirilebilir, ancak bunun için beyannamede gösterilmesi ve belgelendirilmesi gerekir.

Mirasbırakanın sağlığında icra dairesine veya mahkemeye intikal etmiş alacak ve borçlarının beyannamede açıkça gösterilmesi de Kanun m.13 gereği zorunludur. Borçların mirasçılara nasıl geçtiğini tereke borçları yazımızda ele aldık.

Banka parayı neden vermiyor?

Mirasçıların en sık karşılaştığı sorun budur ve cevabı Kanun’un 17. maddesindedir.

Bu maddeye göre kamu idareleri, bankalar, bankerler, kasa kiralayanlar, sigorta şirketleri, diğer şirketler, mahkemeler ve icra daireleri, hak sahiplerine bu verginin konusuna giren bir işlem dolayısıyla para veya senet verebilmek için önce vergi dairesinden alınmış bir tasdikname isterler.

Tasdikname ibraz edilmezse kurum parayı büsbütün vermez değil; ancak hak edişten kesinti yaparak verir:

Kesintiyi yapan kurum, kestiği parayı en geç bir hafta içinde bulunduğu yerin mal sandığına yatırmak ve durumu vergi dairesine yazıyla bildirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen sorumlulardan ayrıca, yatırmaları gereken tutarın %10’u oranında ceza alınır.

Bankadaki paranın alınma sürecini miras kalan banka hesabı nasıl alınır yazımızda adım adım anlattık.

Tapu devri için verginin ödenmesini beklemek gerekir mi?

Yaygın kanı “vergi ödenmeden tapuda işlem yapılamaz” yönündedir. Kanun m.19 bunun aksini söyler:

Tescil tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sonucu ilgili vergi dairesine bildirilmek üzere, intikal eden gayrimenkullerin tescil işlemi, veraset ve intikal vergisinin tahakkuku beklenmeksizin yapılır.

Yani taşınmazın mirasçılar adına tescili için beyannamenin tahakkukunu beklemek gerekmez. Bu, özellikle satış planlayan mirasçılar için süreci kısaltan bir hükümdür.

Taşınmaz üzerinde mirasçılar anlaşamıyorsa ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası gündeme gelir.

Vergi ne zaman ödenir

Kanun m.19’a göre veraset ve intikal vergisi, tahakkukundan itibaren 3 yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir.

Bu, toplam altı taksit anlamına gelir ve mirasçılara ciddi bir ödeme kolaylığı sağlar. Beyannameyi zamanında vermek bu takvime girebilmenin ön şartıdır.

Üç süre birlikte işliyor

Mirası reddetmeyi düşünüyorsanız üç aylık sürenin dört aylık süreden önce dolduğunu unutmamak gerekir. Ayrıntı için mirasın reddi ve miras hukukunda zamanaşımı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Mirasım istisna tutarının altındaysa beyanname vermem gerekir mi?

İstisna, verginin hesaplanmasında uygulanan bir indirimdir; beyanname verme yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Somut durumun değerlendirilmesi gerekir.

Her mirasçı ayrı beyanname mi verir?

Kanun m.8 ikisine de izin verir: ayrı ayrı veya müştereken verilebilir.

Aracın intikali için de bu vergi gerekir mi?

Araç da terekeye dahil bir maldır. Aracın tescil süreci ayrıca kendi kurallarına tabidir; miras kalan araç intikali yazımızda ele aldık.

Cenaze masraflarını gerçekten düşebilir miyim?

Kanun m.12/d bunu açıkça sayar. Beyannamede gösterilmesi ve belgelendirilmesi şartıyla indirilir.

Beyanname için mirasçılık belgesi şart mı?

Mirasçı sıfatının ve payların belirlenmesi bakımından mirasçılık belgesi sürecin temel belgesidir; nasıl alınacağını veraset ilamı nasıl alınır yazımızda anlattık.

Süreyi kaçırdım, ne olur?

Beyannamenin süresinde verilmemesi Vergi Usul Kanunu kapsamında yaptırıma tabidir ve vergi ziyaı doğmuşsa ayrıca değerlendirilir. Gecikme fark edildiğinde vakit kaybetmeden başvurulması önerilir.

Hukuki Çekince: Bu yazı Türk hukuku bakımından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olayınıza ilişkin hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir; hak kaybına uğramamak için durumunuza özgü değerlendirme yapılması gerekir. 2026 yılına ilişkin istisna ve tarife tutarları Seri No: 57 Genel Tebliğ esas alınarak verilmiştir; bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.