Trafik kazası sonrasında aracınız onarılsa bile, hasar kaydına işlenen bu onarım aracın ikinci el piyasa değerini düşürür. Aradaki fark değer kaybı olarak adlandırılır ve kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilebilir. Bu sayfada sürecin nasıl işlediğini, hangi aşamada ne yapılması gerektiğini ve sürelerin nasıl hesaplandığını bulacaksınız.
Değer Kaybı Talebi İçin Avukat Gerekir mi?
Dürüst cevap: her dosyada gerekmez. Sigorta şirketi başvurunuzu kabul edip makul bir tutar ödüyorsa, süreci kendiniz yürütebilirsiniz.
Hukuki desteğin fark yarattığı durumlar şunlardır:
- Sigorta şirketi talebi “plastik aksam”, “sarf malzemesi” ya da “hasar küçük” gerekçesiyle reddetmişse
- Ödenen tutar emsal hesaplamanın belirgin biçimde altındaysa
- Kusur oranı tartışmalıysa veya karşı taraf kusuru kabul etmiyorsa
- Araç pert sayılmış, sovtaj bedeli üzerinde anlaşmazlık çıkmışsa
- Ticari araçta ayrıca kazanç kaybı talep edilecekse
Süreç Nasıl İşler? Üç Aşama
1. Sigorta şirketine başvuru. Talep, kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasını yapan şirkete yöneltilir. Başvuruda kaza tespit tutanağı, ruhsat, hasar fotoğrafları, değer kaybı talep beyanı ve varsa eksper raporu sunulur.
2. Sigorta Tahkim Komisyonu. Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesine göre Komisyona başvurabilmek için, sigorta kuruluşuna başvurmuş ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olmak gerekir. Kuruluş, başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermezse bu da Komisyona gitmek için yeterlidir.
3. Mahkeme. Tahkim yolu tercih edilmeyecekse dava açılabilir. Ancak dikkat: mahkemeye ya da tüketici hakem heyetine intikal etmiş bir uyuşmazlık için artık Komisyona başvurulamaz. Yol seçimi baştan yapılmalıdır.
Tahkim Süreci Ne Kadar Sürer?
Başvuru önce raportörler tarafından incelenir; raportörler incelemeyi en geç on beş gün içinde tamamlar. Çözümlenemeyen dosya sigorta hakemine iletilir ve hakem, görevlendirildiği tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır.
Karara karşı itiraz ve temyiz yolları, uyuşmazlığın parasal tutarına göre değişir. Bu parasal sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden, güncel tutarın dosya bazında kontrol edilmesi gerekir.
Hangi Belgeler Gerekir?
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın 6 numaralı ekinde, değer kaybı talebinde istenecek belgeler sayılmıştır:
- Trafik kazası tespit tutanağının resmî tasdikli sureti ya da taraflarca tutulmuş kaza tespit tutanağı
- Zarar gören araca ait ruhsat
- Varsa hasarlı araç fotoğrafları
- Banka hesap bilgileri (banka, şube, IBAN)
- Değer kaybı talep beyanı
- Ekspertiz yapıldıysa eksper raporu
Fotoğrafların onarım öncesinde çekilmiş olması kritiktir; onarım tamamlandıktan sonra hasarın boyutunu ispat etmek zorlaşır.
Zamanaşımı: Ne Kadar Süreniz Var?
Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesine göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, o süre maddi tazminat talepleri için de geçerli olur. Ayrıca sigortacıya karşı kesilen zamanaşımı, tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş sayılır.
Talep Hangi Hâllerde Reddedilir?
Uygulamada en sık karşılaşılan ret gerekçeleri ve karşı argümanlar:
- “Plastik aksam kapsam dışıdır.” Parçanın plastik olması tek başına belirleyici değildir; ölçüt, onarımın aracın piyasa değerini etkileyip etkilemediğidir. Tampon ve far hasarlarında bu tartışma sık yaşanır.
- “Sadece boya yapıldı, parça değişmedi.” Değişim olmaksızın yapılan onarım da hasar kaydına işlenir.
- “Araç çok kilometreli.” Kilometre, tutarı etkileyebilir; hakkı ortadan kaldırmaz.
- “Kaza tek taraflı.” Bu durumda zorunlu trafik sigortasından talep doğmaz; kasko poliçesinin kapsamı incelenir.
Sık Sorulan Sorular
Değer kaybı talebi için avukat gerekir mi?
Her dosyada gerekmez. Sigorta şirketi talebi kabul edip makul bir tutar ödüyorsa süreç kendiniz de yürütülebilir. Ret kararı verilmişse, ödenen tutar emsal hesaplamanın belirgin biçimde altındaysa veya kusur oranı tartışmalıysa hukuki destek fark yaratır.
Sigorta şirketi cevap vermezse ne yapılır?
Sigortacılık Kanunu m.30 uyarınca sigorta kuruluşu başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermezse, bu durum Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak için yeterlidir.
Sigorta Tahkim Komisyonu süreci ne kadar sürer?
Başvuru önce raportörlerce incelenir; raportörler en geç on beş gün içinde incelemeyi tamamlar. Dosya hakeme iletilirse hakem, görevlendirildiği tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır.
Değer kaybında zamanaşımı ne kadardır?
Karayolları Trafik Kanunu m.109’a göre maddi zarar talepleri, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Hem mahkemeye hem tahkime başvurulabilir mi?
Hayır. Mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmiş bir uyuşmazlık hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulamaz. Yol seçimi baştan yapılmalıdır.
Tek taraflı kazada değer kaybı alınır mı?
Zorunlu trafik sigortası karşı tarafın kusuruna dayandığından tek taraflı kazada bu poliçeden talep doğmaz. Bu durumda kasko poliçesinin kapsamı incelenir.
Hancızade Hukuk Bürosu
Hancızade Hukuk Bürosu, 2017 yılından bu yana İstanbul Şişli’de faaliyet göstermektedir. Araç değer kaybı dosyalarında sigorta başvurusu, Sigorta Tahkim Komisyonu süreci ve dava aşaması yürütülmektedir.
WhatsApp: 0 (532) 502 11 10 · E-posta: info@hancizadehukuk.com
Adres: Merkez Mah. Akar Cad. No:3, Kat:10, D:70 — Şişli/İstanbul
Hukuki Çekince: Bu sayfa Türk hukuku bakımından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olayınıza ilişkin hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir; hak kaybına uğramamak için durumunuza özgü değerlendirme yapılması gerekir. Yayın tarihinden sonra mevzuat ve yargı uygulaması değişmiş olabilir.
