Trafik kazası sonrasında talep edilebilecek haklar, kazanın sonucuna ve zararın türüne göre değişir. Bu sayfada; zorunlu trafik sigortasından neyin alınabileceğini, neyin alınamayacağını, davanın nerede açılacağını ve en sık yapılan hataları bulacaksınız.
Trafik Kazasında Hangi Tazminatlar İstenebilir?
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, teminat türlerini şöyle sayar:
- Maddi zararlar. Araçta meydana gelen doğrudan zarar ve değer kaybı. Değer kaybının tespiti, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden sıra esasına göre atanan ruhsatlı eksperler tarafından yapılır.
- Sağlık giderleri. Protez organ bedelleri dahil tüm tedavi giderleri; sürekli sakatlık raporu alınana kadar geçen sürede bakıcı giderleri de kapsama girer.
- Sürekli sakatlık. Kaza nedeniyle çalışma gücünde meydana gelen kalıcı kayıp.
- Destekten yoksun kalma. Ölüm hâlinde, ölenin desteğinden yoksun kalanların zararı.
Manevi Tazminat Sigortadan Alınamaz
Çok sık karşılaşılan bir yanılgı: manevi tazminatın da sigortadan isteneceği sanılır. Genel Şartların teminat dışında kalan haller bölümü, manevi tazminata ilişkin talepleri açıkça kapsam dışı bırakır.
Manevi tazminat, sigorta şirketinden değil kusurlu sürücü ve işletenden talep edilir. Bu nedenle çoğu dosyada iki ayrı yol birlikte yürür: maddi zararlar için sigortaya başvuru, manevi tazminat için sorumlulara karşı dava.
Düşük Tutarlı Uzlaşma İmzaladıysanız: İki Yıllık İptal Hakkı
Sigorta şirketleri kaza sonrasında mağdura hızlı bir ödeme teklif edip ibraname ya da uzlaşma belgesi imzalatabilmektedir. İmzalayan kişi çoğu zaman hakkının tamamen bittiğini düşünür. Bu doğru değildir.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 111. maddesi iki kural koyar. Birincisi: bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. İkincisi ve pratikte daha önemlisi:
“Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.”
Yani ödenen tutar gerçek zararın açıkça altındaysa, imzadan itibaren iki yıl içinde anlaşmanın iptali istenebilir. Bu süre kaçırılırsa hak kaybı doğar; bu nedenle imzalanan belgenin bir an önce değerlendirilmesi gerekir.
Dava Nerede Açılır?
Karayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesine göre bu Kanundan doğan sorumluluk davaları — aracın işleteni ya da sahibi Devlet veya diğer kamu kuruluşları olsa dahi — adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması bu kuralı değiştirmez.
Yetki bakımından davacıya seçimlik hak tanınmıştır. Dava şu mahkemelerden birinde açılabilir:
- Sigortacının şubesinin bulunduğu yer
- Sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer
- Kazanın meydana geldiği yer
Zamanaşımı: Süreniz Ne Kadar?
Kanunun 109. maddesine göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Kaza aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, o süre maddi tazminat talepleri için de geçerli olur. Ölümlü ve yaralanmalı kazalarda bu, süreyi belirgin biçimde uzatabilir.
Ayrıca tazminat yükümlüsüne karşı kesilen zamanaşımı sigortacıya karşı da, sigortacıya karşı kesilen ise yükümlü bakımından da kesilmiş sayılır.
Sigortasız Araç Çarptıysa Ne Olur?
Kusurlu aracın zorunlu trafik sigortası yoksa ya da araç kaçmışsa, zarar Güvence Hesabı‘ndan karşılanabilir. Yabancı plakalı araçların karıştığı kazalarda ise ayrı bir usul işler.
Sık Sorulan Sorular
Trafik kazasında manevi tazminat sigortadan alınır mı?
Alınmaz. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları manevi tazminat taleplerini teminat dışında bırakır. Manevi tazminat, kusurlu sürücü ve işletenden talep edilir.
Sigortayla düşük tutarlı uzlaşma imzaladım, hakkım bitti mi?
Hayır. Karayolları Trafik Kanunu m.111 uyarınca tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir. Ayrıca sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar baştan geçersizdir.
Trafik kazası davası nerede açılır?
Davacı seçim hakkına sahiptir: sigortacının şubesinin bulunduğu yer, sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer ya da kazanın meydana geldiği yer mahkemesi. Bu davalar, aracın işleteni kamu kuruluşu olsa dahi adli yargıda görülür (KTK m.110).
Trafik kazası tazminatında zamanaşımı ne kadardır?
Maddi zarar talepleri, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Kaza suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa o süre uygulanır (KTK m.109).
Zorunlu trafik sigortası hangi zararları karşılar?
Maddi zararlar (değer kaybı dahil), sağlık giderleri, sürekli sakatlık ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı. Manevi tazminat kapsam dışıdır.
Kusurlu aracın sigortası yoksa ne olur?
Zorunlu trafik sigortası bulunmayan ya da kaçan araçların sebep olduğu zararlar için Güvence Hesabı’na başvurulabilir.
Hancızade Hukuk Bürosu
Hancızade Hukuk Bürosu, 2017 yılından bu yana İstanbul Şişli’de faaliyet göstermektedir. Trafik kazası dosyalarında sigorta başvurusu, Sigorta Tahkim Komisyonu süreci ve tazminat davası aşamaları yürütülmektedir.
WhatsApp: 0 (532) 502 11 10 · E-posta: info@hancizadehukuk.com
Adres: Merkez Mah. Akar Cad. No:3, Kat:10, D:70 — Şişli/İstanbul
Hukuki Çekince: Bu sayfa Türk hukuku bakımından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olayınıza ilişkin hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir; hak kaybına uğramamak için durumunuza özgü değerlendirme yapılması gerekir. Yayın tarihinden sonra mevzuat ve yargı uygulaması değişmiş olabilir.
