Tenkis Davası Nedir? Saklı Payınız İhlal Edildi mi?
Tenkis Davası Nedir? Saklı Payınız İhlal Edildi mi?
Meta Açıklama: Miras bırakanın bağışları veya vasiyeti saklı payınızı ihlal etti mi? Tenkis davası nedir, nasıl açılır, kimlere karşı açılır? 2026 güncel rehber. Hancızade Hukuk Bürosu.
Tenkis Davası Nedir?
Tenkis davası, miras bırakanın sağlığında yaptığı bağışlar ya da ölüme bağlı tasarrufların saklı paylı mirasçıların miras haklarını zedelemesi durumunda bu tasarrufların yasal sınırlar içine çekilmesi amacıyla açılan davadır. Tenkis kelimesi hukuki anlamda “azaltma” ya da “eksiltme” anlamına gelir; amaç tasarrufu tamamen iptal etmek değil, saklı payı aşan kısmı kanunun öngördüğü seviyeye indirmektir.
Miras bırakan mal varlığı üzerinde dilediği gibi tasarruf edebilir; ancak kanunun saklı paylı mirasçılara tanıdığı asgari pay oranlarını hiçbir şekilde ortadan kaldıramaz. Bu sınırın ihlal edilmesi halinde tenkis davası devreye girer.
Saklı Pay Nedir, Kimlere Tanınmıştır?
Saklı pay, miras bırakanın dahi müdahale edemeyeceği, kanun tarafından güvence altına alınmış asgari miras hakkıdır. Saklı pay sahibi mirasçılar ve oranları şu şekildedir:
- Altsoy (çocuklar ve torunlar): Yasal miras paylarının 1/2’si
- Anne ve baba: Yasal miras paylarının 1/4’ü
- Sağ kalan eş: Bulunduğu zümreye göre belirlenen yasal payının tamamı
Kardeşler, yeğenler, amcalar ve halalar saklı paylı mirasçı değildir; bu kişiler tenkis davası açamaz.
Tenkis Davasına Konu Olabilecek Tasarruflar
Her tasarruf tenkise tabi değildir. Tenkis davası şu durumlarda açılabilir:
- Miras bırakanın sağlığında yaptığı karşılıksız bağışlar ve hibeler
- Saklı payı aşan vasiyetname hükümleri
- Belirli mirasçılara aşırı mal bırakılmasını amaçlayan ölünceye kadar bakma sözleşmeleri
- Miras bırakanın serbestçe dönme hakkını saklı tutarak yaptığı bağışlar
- Ölümünden kısa süre önce gerçekleştirilen büyük değerli devirler
Tasarrufun tenkise konu edilebilmesi için hukuken geçerli ve karşılıksız nitelikte olması gerekmektedir.
Tenkis Davası Kime Karşı Açılır?
Tenkis davası, saklı payın zedelenmesine yol açan tasarruftan yararlanan kişiye karşı açılır. Bu kişi bir mirasçı olabileceği gibi üçüncü bir kişi de olabilir. Davalının iyi niyetli olması durumunda sorumluluğu elinde bulundurduğu mevcut durumla sınırlıdır; kötü niyetli olması halinde ise daha kapsamlı sorumluluk gündeme gelir.
Tenkis Davası ile Muris Muvazaası Davası Arasındaki Fark
Bu iki dava sıkça birbiriyle karıştırılmaktadır:
Tenkis davası: Yapılan tasarrufun gerçek ve geçerli olduğunu kabul eder; yalnızca saklı payı aşan kısmın azaltılmasını talep eder.
Muris muvazaası davası: Yapılan işlemin görünürde geçerli göründüğünü ancak gerçekte gizli bir bağış niteliği taşıdığını öne sürerek tapu iptalini talep eder.
Her iki dava, somut olayın özelliklerine göre birlikte ya da alternatif olarak açılabilir.
Tenkis Davasında Zamanaşımı
Tenkis davası açma hakkı şu sürelere tabidir:
- Saklı payın ihlal edildiğinin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl
- Her hâlde miras bırakanın ölümünden itibaren 10 yıl
Bu süreler hak düşürücü nitelik taşımaktadır. Süre geçtikten sonra dava yoluyla tenkis talep etmek mümkün olmaz; ancak tenkis savunması def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.
Hangi Mahkemede Açılır?
Tenkis davası miras bırakanın son yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde açılır. Miras bırakanın Türkiye’de yerleşim yeri bulunmuyorsa taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Dava teknik ve bilirkişi gerektiren bir süreç olduğundan deneyimli bir miras avukatı eşliğinde yürütülmesi kritik öneme sahiptir.
Hancızade Hukuk Bürosu — Tenkis ve Miras Davaları
Hancızade Hukuk Bürosu, 2017 yılından bu yana İstanbul Şişli’de tenkis davaları, muris muvazaası ve miras hukuku alanında bireylere uzman hukuki destek sunmaktadır. Şişli, Beşiktaş, Kağıthane, Fatih, Bağcılar ve Beyoğlu başta olmak üzere İstanbul genelinde ve İstanbul dışından dosya bazlı danışanlara da tam kapsamlı hizmet sağlanmaktadır.
Saklı payınız ihlal edildiyse hakkınızı birlikte savunalım.
WhatsApp: 0 (532) 502 11 10 E-posta: info@hancizadehukuk.com Adres: Merkez Mah. Akar Cad. No:3, Kat:10, D:70 — Şişli/İstanbul
