Mirasta Denkleştirme Davası: Sağlığında Yapılan Bağışlar Hesaba Katılır Mı?
Mirasta Denkleştirme Davası: Sağlığında Yapılan Bağışlar Hesaba Katılır Mı?
Meta Açıklama: Miras bırakanın sağlığında bazı çocuklarına yaptığı bağışlar paylaşımı etkiler mi? Mirasta denkleştirme davası nedir, nasıl açılır? 2026 güncel rehber. Hancızade Hukuk Bürosu.
Yazar Notu: Bu makale İstanbul Barosu’na kayıtlı Avukat Onur Hancızade’nin miras hukuku alanındaki birikimi ve güncel Yargıtay içtihatlarına dayalı uygulamalı bilgisiyle hazırlanmıştır.
Mirasta Denkleştirme Nedir?
Mirasta denkleştirme, miras bırakanın sağlığında yasal mirasçılarından bir ya da birkaçına yaptığı karşılıksız kazandırmaların miras paylaşımı sırasında hesaba katılmasını sağlayan hukuki mekanizmadır. Amaç; mirasçılar arasındaki dengeyi korumak ve miras bırakanın bazı çocuklarını fiilen kayırmış olmasının paylaşım sürecine yansımasını engellemektir.
Türk Medeni Kanunu’nun 669. maddesi uyarınca yasal mirasçılar, miras bırakandan aldıkları karşılıksız kazandırmaları —miras bırakan aksi yönde bir açıklama yapmamışsa— mirasa iade etmek ya da kendi paylarından mahsup ettirmek zorundadır.
Tenkis Davası ile Denkleştirme Davası Arasındaki Fark
Bu iki dava pratikte sıkça karıştırılmaktadır. Temel ayrım şudur:
Tenkis davası: Saklı payı ihlal eden tasarrufların oransal olarak azaltılmasını amaçlar. Yalnızca saklı paylı mirasçılar tarafından açılabilir.
Denkleştirme davası: Mirasçılar arasındaki eşitliği sağlamayı amaçlar. Saklı pay ihlali aranmaz; yalnızca yasal mirasçılar arasındaki dengesizliğin giderilmesi hedeflenir. Her yasal mirasçı bu davayı açabilir.
Uygulamada her iki dava çoğu zaman birlikte açılır. Miras avukatının somut olayı değerlendirerek hangi yolun tercih edileceğini belirlemesi kritik önem taşır.
Hangi Kazandırmalar Denkleştirmeye Tabidir?
Her bağış ya da kazandırma denkleştirme kapsamında değerlendirilemez. Kanun denkleştirmeye tabi olan ve olmayan kazandırmaları ayrıştırmaktadır:
Denkleştirmeye tabi olan kazandırmalar:
- Çeyiz, kuruluş sermayesi, işletme devri gibi mirasçıya yapılan büyük bağışlar
- Borç ödeme ya da alacaktan vazgeçme şeklindeki karşılıksız kazandırmalar
- Eğitim ve öğrenim masrafları (olağan düzeyi aşan kısmı)
- Miras bırakanın denkleştirme amacıyla yaptığını açıkladığı her türlü kazandırma
Denkleştirmeye tabi olmayan kazandırmalar:
- Olağan eğitim masrafları
- Evlendirme giderleri
- Miras bırakanın denkleştirmeden muaf tuttuğunu açıkça beyan ettiği bağışlar
Denkleştirme Nasıl Gerçekleştirilir?
Denkleştirme iki yöntemle yapılabilir:
Mirasa İade: Denkleştirme yükümlüsü mirasçı, aldığı kazandırmayı aynen ya da değer olarak terekeye iade eder; ardından tüm miras yeniden paylaştırılır.
Paydan Mahsup: Denkleştirme yükümlüsü mirasçı mirasa iade yapmaz; bunun yerine daha önce aldığı kazandırma kendi miras payından düşülür. Diğer mirasçılar bu tutarı paylaşır.
Hangi yöntemin uygulanacağı öncelikle miras bırakanın iradesine, ardından mirasçıların anlaşmasına göre belirlenir. Anlaşmazlık durumunda denkleştirme davası sulh hukuk mahkemesinde görülür.
Denkleştirme Davasında Zamanaşımı
Denkleştirme davası için özel bir zamanaşımı süresi öngörülmemiştir. Miras ortaklığının devam ettiği süre boyunca dava açılabilir. Ancak delillerin zamanla zayıflaması ve mirasçıların mal varlığının değişmesi göz önünde bulundurulduğunda vakit kaybetmeden miras avukatı ile görüşülmesi kritik önem taşır.
Uygulamada En Sık Karşılaşılan Durumlar
Miras hukuku pratiğinde denkleştirme talepleri en çok şu durumlarda gündeme gelir:
- Anne ya da babanın hayattayken bir çocuğuna ev ya da arsa satın alması
- Şirket kuruluşunda belirli bir çocuğa büyük miktarda sermaye aktarılması
- Bir çocuğun yurt dışı eğitim masraflarının karşılanması, diğerlerinin ise bu imkândan yararlanamaması
- Ticari işletmenin karşılıksız olarak tek bir çocuğa devredilmesi
Bu durumlarda diğer mirasçılar denkleştirme davası açarak paylaşımdaki dengesizliğin giderilmesini talep edebilir.
Hancızade Hukuk Bürosu — Mirasta Denkleştirme ve Miras Davaları
Hancızade Hukuk Bürosu, 2017 yılından bu yana İstanbul Şişli’de mirasta denkleştirme, tenkis davaları ve miras paylaşımı konularında bireylere uzman hukuki destek sunmaktadır. Güncel Yargıtay içtihatları ve uygulamalı miras hukuku deneyimiyle müvekkillerin haklarını etkin biçimde savunmaktadır. Şişli, Beşiktaş, Kağıthane, Fatih, Bağcılar ve Beyoğlu başta olmak üzere İstanbul genelinde ve İstanbul dışından dosya bazlı danışanlara da hizmet verilmektedir.
Miras paylaşımında hak kaybı yaşamamak için uzman görüşü alın.
WhatsApp: 0 (532) 502 11 10 E-posta: info@hancizadehukuk.com Adres: Merkez Mah. Akar Cad. No:3, Kat:10, D:70 — Şişli/İstanbul
