Mirasçılıktan Çıkarma: Iskat Nedir, Nasıl Yapılır?
Mirasçılıktan Çıkarma: Iskat Nedir, Nasıl Yapılır?
Meta Açıklama: Mirasçılıktan çıkarma nedir, hangi sebeplerle yapılır, itiraz edilebilir mi? 2026 güncel rehber. Hancızade Hukuk Bürosu ile miras haklarınızı öğrenin.
Mirasçılıktan Çıkarma (Iskat) Nedir?
Mirasçılıktan çıkarma, miras bırakanın saklı paylı mirasçısını kanunda sayılan belirli ağır gerekçelere dayanarak miras hakkından tamamen ya da kısmen yoksun bıraktığı ölüme bağlı bir tasarruf işlemidir. Hukuki terminolojide “ıskat” olarak da adlandırılan bu işlem; vasiyetname ya da miras sözleşmesi yoluyla gerçekleştirilir ve yalnızca saklı pay sahibi mirasçılara karşı uygulanabilir.
Mirasçılıktan çıkarma son derece ağır bir hukuki adımdır; bu nedenle kanun, geçerlilik için hem şekil şartlarını hem de maddi sebepleri sıkı biçimde düzenlemiştir.
Mirasçılıktan Çıkarmanın Geçerlilik Şartları
Mirasçılıktan çıkarma işleminin hukuken geçerli sayılabilmesi için iki temel koşulun birlikte yerine getirilmesi zorunludur:
Şekil Şartı: Çıkarma işlemi mutlaka resmi vasiyetname ya da miras sözleşmesi şeklinde yapılmalıdır. El yazılı vasiyetname de yeterlidir; ancak noterde düzenlenen resmi vasiyetname ispat kolaylığı açısından daha güvenlidir.
Sebep Şartı: Vasiyetname ya da miras sözleşmesinde çıkarma sebebinin açıkça belirtilmesi zorunludur. Sebep gösterilmemesi ya da gösterilen sebebin kanunda sayılan gerekçelerle örtüşmemesi halinde mirasçılıktan çıkarma işlemi geçersiz sayılır.
Mirasçılıktan Çıkarma Sebepleri Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu iki ayrı grupta çıkarma sebebi öngörmektedir:
Cezalandırıcı Çıkarma Sebepleri
- Miras bırakana, onun yakınlarından birine ya da eşine karşı ağır bir suç işlenmesi
- Miras bırakana karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerin ağır biçimde çiğnenmesi; örneğin bakım yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, aile bağlarını sürdürmeme
Koruyucu Çıkarma Sebepleri
Miras bırakanın, kendi mirasçısını borçlarından korumak amacıyla da çıkarma yapması mümkündür. Bu durumda çıkarılan mirasçının saklı payı onun torunlarına, torunları yoksa miras bırakanın mirasçılarına geçer.
Mirasçılıktan Çıkarılan Kişinin Hakları
Mirasçılıktan çıkarılan kişi bu işleme itiraz edebilir. İtiraz için iki temel yol bulunmaktadır:
Çıkarma Sebebinin İspatı Talebi: Çıkarılan mirasçı, miras bırakanın ölümünden sonra çıkarma sebebinin gerçekleşmediğini öne sürebilir. Bu durumda sebebi ispat yükümlülüğü çıkarmadan yararlanan mirasçıya ya da vasiyet alacaklısına aittir.
Vasiyetnamenin İptali Davası: Şekil şartlarına uyulmadığı ya da miras bırakanın ehliyetsizliği gerekçesiyle iptal davası açılabilir.
Bu davalarda zamanaşımı süresi; vasiyetnamenin açılmasından itibaren 1 yıl, her hâlde 10 yıldır.
Mirasçılıktan Çıkarılan Kişinin Payı Kime Kalır?
Mirasçılıktan çıkarılan kişinin payı, öncelikle onun kendi altsoyuna geçer. Altsoyu yoksa bu pay diğer yasal mirasçılar arasında paylaşılır. Koruyucu çıkarma durumunda ise saklı pay doğrudan çıkarılanın altsoyuna bırakılır.
Mirasçılıktan Çıkarma ile Mirastan Yoksunluk Arasındaki Fark
Bu iki kavram çoğu zaman karıştırılmaktadır:
Mirasçılıktan çıkarma: Miras bırakanın bilinçli ve iradeli bir tasarrufuyla gerçekleşir; vasiyetname ya da miras sözleşmesi gerektirir.
Mirastan yoksunluk: Kanunda sınırlı sayıda sayılan ağır hallerde kendiliğinden gerçekleşir. Miras bırakanı ya da bir yakınını kasten öldürme ya da öldürmeye teşebbüs etme buna örnek verilebilir. Herhangi bir hukuki işlem yapılmasına gerek yoktur; yoksunluk mahkeme kararıyla tespit edilir.
Hancızade Hukuk Bürosu — Miras Hukuku
Hancızade Hukuk Bürosu, 2017 yılından bu yana İstanbul Şişli’de mirasçılıktan çıkarma, vasiyetname iptali ve miras davaları konularında bireylere uzman hukuki destek sunmaktadır. Şişli, Beşiktaş, Kağıthane, Fatih, Bağcılar ve Beyoğlu başta olmak üzere İstanbul genelinde ve İstanbul dışından dosya bazlı danışanlara da hizmet verilmektedir.
Mirasçılıktan çıkarma ya da itiraz sürecinizde yanınızdayız.
WhatsApp: 0 (532) 502 11 10 E-posta: info@hancizadehukuk.com Adres: Merkez Mah. Akar Cad. No:3, Kat:10, D:70 — Şişli/İstanbul
