Sigortam Eksik Yatıyor Ne Yapmalıyım? 2026: Haklı Fesih, Kıdem Tazminatı ve Şikâyet Yolları

Bordronuzda asgari ücret görünüyor ama eline geçen ücret daha yüksekse, fazla mesainiz elden ödeniyorsa ya da e-Devlet’teki hizmet dökümünüzde bazı aylar eksik görünüyorsa sigortanız eksik yatıyor demektir. Bu durum yalnızca emekliliğinizi ilgilendiren bir sorun değildir: Yargıtay, sigorta primlerinin hiç yatırılmamasını, eksik yatırılmasını veya düşük ücretten yatırılmasını işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkı veren bir durum olarak kabul etmektedir. Haklı nedenle ayrılan işçi, şartları varsa kıdem tazminatını alabilir.

Ancak bu hakkın sınırları da vardır: Haklı nedenle ayrılan işçi ihbar tazminatı alamaz, bir yıldan az çalışanlar kıdem tazminatına hak kazanamaz ve işveren eksik primleri tamamlarsa bu gerekçeye dayanmak güçleşebilir. Aşağıda eksikliği nasıl tespit edeceğinizi, hangi haklara sahip olduğunuzu, feshi nasıl yapacağınızı ve hangi sürelere dikkat etmeniz gerektiğini Yargıtay kararları ve kanun metinleriyle birlikte adım adım anlatıyoruz.

Sigortanızın eksik yattığını nasıl anlarsınız

İşvereninizin sizin için SGK’ya ne bildirdiğini e-Devlet’teki SGK Tescil ve Hizmet Dökümü hizmetinden görebilirsiniz. Dökümde her ay için bildirilen gün sayısı ve prime esas kazanç yer alır. Tam ay çalıştığınız hâlde 30 günden az gün görünüyorsa ya da kazanç, aldığınız ücretin brüt karşılığından düşükse eksik bildirim vardır. Karşılaştırmayı yaparken dökümdeki tutarın brüt olduğunu, hesabınıza yatan tutarın ise net olduğunu unutmayın.

Dördüncü durum sık gözden kaçar. Yargıtay’ın 2025 yılında onadığı bir dosyada, fazla çalışma ödemelerinin elden yapılması nedeniyle prime esas kazancın eksik bildirildiği tespit edilmiş ve işçinin feshi haklı bulunmuştur (Yargıtay 9. HD, 13.10.2025, E. 2025/6503, K. 2025/7762).

Eksik sigorta primi haklı fesih sebebi midir

İş Kanunu’nun 24. maddesi, işçiye bildirim süresini beklemeden iş sözleşmesini feshetme hakkı veren hâlleri sayar. Bunlardan biri şudur: «İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse» (İş Kanunu m.24/II-e).

Kanun sigorta primlerini bu maddede ayrıca saymaz. Ancak Yargıtay, primlerin eksik yatırılmasını yıllardır bu bent kapsamında değerlendirmektedir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu yerleşik görüşü şöyle ifade etmektedir:

“İşçinin sigorta primlerinin hiç yatırılmaması veya eksik bildirilmesi, sosyal güvenlik hakkını ilgilendiren bir durum olsa da Dairemizin 1475 Sayılı Yasa döneminde istikrar kazanmış olan görüşü, 4857 Sayılı İş Kanunu döneminde de devam etmekte olup, sigorta primlerinin hiç yatırılmaması, eksik yatırılması veya düşük ücretten yatırılması hallerinde de işçinin haklı fesih imkânı vardır” (Yargıtay 9. HD, 22.09.2020, E. 2016/21045, K. 2020/8797)

Daha kısa ifadesiyle: “Sigorta primlerinin eksik yatırılması 4857 sayılı Yasa’nın 24/II-e maddesi uyarınca haklı nedenle fesih hakkı verir.” (Yargıtay 9. HD, 18.10.2016, E. 2016/29129, K. 2016/18068). Asgari ücretten bildirim de aynı sonucu doğurur: “İşçinin sigorta primlerinin gerçek ücreti üzerinden yatırılmaması işçi yönünden haklı fesih nedenidir.” (Yargıtay 7. HD, 25.01.2016, E. 2015/24399, K. 2016/1015).

Bu ilke 9., 7. ve 22. Hukuk Dairelerinin kararlarında tekrar edilmiş ve son yıllarda verilen onama kararlarıyla da sürdürülmüştür:

Sigortası eksik yatan işçi hangi tazminatları alabilir

İhbar tazminatı konusunda kararlar nettir. Yargıtay, yerel mahkemenin ihbar tazminatına hükmettiği bir dosyada “iş sözleşmesini fesheden taraf haklı da olsa ihbar tazminatı talep edemeyeceğinden” gerekçesiyle kararı bozmuştur (Yargıtay 9. HD, 18.10.2016, E. 2016/29129, K. 2016/18068). Aynı yönde: “ihbar tazminatının reddedilmesi gerekirken kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.” (Yargıtay 7. HD, 29.05.2014, E. 2014/3162, K. 2014/11643).

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır? Her tam çalışma yılı için 30 günlük ücret tutarında ödenir; bir yıldan artan süreler için de aynı oranda hesaplanır (1475 sayılı Kanun m.14). Hesapta yalnızca çıplak ücret değil, «işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatler» de dikkate alınır; tazminatın yıllık tutarı ise kanundaki tavanı aşamaz. Örneğin gerçek brüt ücreti aylık 40.000 TL olan ve 4 yıl 6 ay çalışan bir işçinin kıdem tazminatı brüt 180.000 TL (40.000 × 4,5) olarak hesaplanır. Aynı hesap bordrodaki düşük ücret üzerinden yapılırsa çok daha düşük bir tutar çıkar. Bu yüzden bu davalarda asıl mesele gerçek ücretin ispatıdır. Maaşınız da düzenli ödenmiyorsa maaşı ödenmeyen işçinin hakları yazımıza da bakabilirsiniz.

Eksik prim nedeniyle haklı fesih nasıl yapılır: adım adım

1. Hizmet dökümünüzü alın. e-Devlet’teki SGK Tescil ve Hizmet Dökümü belgesini barkodlu olarak indirin; eksik bildirilen ayları işaretleyin.
2. Gerçek ücretinizi gösteren belgeleri toplayın. Banka hesap dökümleri, maaş ödemesine ilişkin mesaj ve yazışmalar, bordrolar, iş teklifi yazısı, puantaj kayıtları ve elden ödemelere ilişkin her türlü kayıt.
3. Fesih bildirimini yazılı ve gerekçeli yapın. Bildirimde primlerin eksik veya düşük ücretten yatırıldığını, mümkünse hangi dönemlere ilişkin olduğunu ve feshin İş Kanunu m.24/II-e’ye dayandığını açıkça yazın. Bildirimin işverene ulaştığını ispat edebilmek için uygulamada genellikle noter aracılığıyla ihtarname gönderilir.
4. İşsizlik ödeneği için 30 gün içinde başvurun. Başvuru, sözleşmenin feshedildiği tarihi izleyen günden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır; gecikilen süre ödenek süresinden düşülür (İşsizlik Sigortası Kanunu m.48). İşten ayrılış bildirgesindeki çıkış kodunun anlamı için SGK işten çıkış kodları yazımıza bakabilirsiniz.
5. Arabulucuya başvurun. Kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (İş Mahkemeleri Kanunu m.3). Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır; arabulucu başvuruyu kural olarak üç hafta içinde sonuçlandırır, bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir.
6. Anlaşma olmazsa dava açın. Arabuluculuk son tutanağı dava dilekçesine eklenerek iş mahkemesinde dava açılır. Geçerli bir mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur (İş Mahkemeleri Kanunu m.3/12).

Fesih için ne kadar süreniz var

İş Kanunu’nun 26. maddesine göre ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılığa dayanan fesih hakkı, «iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz». Ancak primlerin eksik yatırılması tek seferlik bir olay değil, her ay tekrar eden bir durumdur. Yargıtay bu nedenle şu görüştedir:

“İşçinin Sosyal Güvenlik Kurumu primlerinin ödenmemesi temadi eden bir durum olmakla birlikte fesih hakkı ödemenin yapıldığı ana kadar kullanılabilir.” (Yargıtay 9. HD, 08.03.2021, E. 2017/23786, K. 2021/5715)

Yani eksiklik sürdüğü sürece fesih hakkınız da devam eder. Buna karşılık Yargıtay, başka bir dosyada eksik primlerin sonradan tamamlanıp tamamlanmadığının araştırılması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur (Yargıtay 9. HD, 28.11.2017, E. 2015/17205, K. 2017/19308). Bu da işverenin primleri fesihten önce tamamlaması hâlinde bu gerekçenin zayıflayabileceğini gösterir.

Sigortam eksik yatıyor, nereye şikâyet etmeliyim

Eksik bildirimi SGK il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine yazılı olarak bildirebilir, ALO 170 hattını ya da CİMER’i kullanabilirsiniz. Bu başvurular SGK denetimini başlatabilir. Ancak kanun, denetimde kayıt ve belgeye dayanmadan yapılan tespitler için önemli bir sınır koymuştur: Böyle tespitlerde «sigortalıların geriye yönelik hizmetlerinin veya prime esas kazançlarının, en fazla tespitin yapıldığı tarihten geriye yönelik bir yıllık süreye ilişkin kısmı dikkate alınır» (Sosyal Sigortalar Kanunu m.86).

Daha eski dönemler için yol, hizmet tespit davasıdır. Kanuna göre işverenin bildirmediği veya Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, «çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilâm ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları dikkate alınır» (Sosyal Sigortalar Kanunu m.86). İş Mahkemeleri Kanunu arabuluculuğu işçi alacağı, tazminat ve işe iade davaları için zorunlu tutmuştur; hizmet tespiti bu sayılanlar arasında yer almaz.

Şikâyet ettiğim için işten çıkarılabilir miyim? İş güvencesi kapsamındaki işçiler için kanun, «Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip veya yükümlülüklerini yerine getirmek için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak» hâlini geçerli fesih sebebi saymaz (İş Kanunu m.18). İş güvencesi; otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçileri kapsar. Şikâyeti nedeniyle işten çıkarılan ve iş güvencesi kapsamında olan işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurabilir (İş Kanunu m.20). Ayrıntılar için haksız işten çıkarılma yazımıza bakabilirsiniz.

Süreler tek tabloda

Gerçek ücretinizi nasıl ispatlarsınız

Bu davalarda en çok tartışılan konu, işçinin gerçekte ne kadar ücret aldığıdır. Yargıtay, primlerin “gerçek ücret üzerinden ödenip ödenmediği tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir.” diyerek eksik inceleme yapılan bir kararı bozmuştur (Yargıtay 9. HD, 08.03.2021, E. 2017/23786, K. 2021/5715). Bir başka dosyada ise bölge adliye mahkemesinin “davacının hizmet cetveli incelendiğinde, sigorta primlerinin eksik ücret üzerinden tahakkuk ettirilerek ödendiğinin görüldüğü” tespitine dayanan kıdem tazminatı kararı Yargıtay tarafından onanmıştır (Yargıtay 9. HD, 23.10.2025, E. 2025/6720, K. 2025/8284).

Gerçek ücretin ispatında işinize yarayabilecek belgeler: hesabınıza düzenli yatan tutarları gösteren banka dökümleri, maaş ve fazla mesai ödemelerine ilişkin mesajlar, bordrolar ve imzalı ücret belgeleri, iş teklifi veya ilan metinleri, aynı işyerinde çalışan iş arkadaşlarınızın beyanları. Elden ödenen fazla mesai ücretleriniz varsa fazla mesai ücreti alınamıyorsa yazımızda bu alacağın nasıl talep edileceğini anlattık.

Sık sorulan sorular

Sigortam asgari ücretten yatıyor, işten ayrılırsam tazminat alabilir miyim?

Gerçek ücretiniz asgari ücretten yüksekse ve en az bir yıldır çalışıyorsanız, iş sözleşmesini İş Kanunu m.24/II-e uyarınca haklı nedenle feshedip kıdem tazminatı talep edebilirsiniz. Fesih bildiriminde eksik prim gerekçesinin açıkça yazılması, feshin haklı nedene dayandığının ispatı açısından önemlidir.

İhbar tazminatı da alabilir miyim?

Hayır. Yargıtay’a göre sözleşmeyi fesheden taraf, haklı olsa da ihbar tazminatı isteyemez.

Bir yıldan az çalıştım, ne alabilirim?

Kıdem tazminatı için en az bir yıllık kıdem gerekir. Ancak ödenmemiş ücret, fazla mesai veya genel tatil alacaklarınız varsa bunları kıdem süresinden bağımsız olarak isteyebilirsiniz; eksik primlerin kayda geçmesi için de SGK’ya başvurabilirsiniz.

Eksik prim nedeniyle ayrılırsam işsizlik maaşı alabilir miyim?

İşçinin İş Kanunu m.24’e dayanan haklı feshi, işsizlik ödeneği hakkı veren hâller arasındadır (İşsizlik Sigortası Kanunu m.51). Bunun için fesihten önceki son 120 gün kesintisiz çalışmış ve son üç yılda en az 600 gün prim ödemiş olmanız, ayrıca otuz gün içinde başvurmanız gerekir (İşsizlik Sigortası Kanunu m.48 ve m.50).

İşveren primleri sonradan yatırırsa ne olur?

Yargıtay’a göre prim eksikliği süregelen bir durumdur ve fesih hakkı ödemenin yapıldığı ana kadar kullanılabilir. İşveren eksikliği fesihten önce tamamlarsa bu gerekçeye dayanmak güçleşebilir; bu nedenle fesih tarihindeki hizmet dökümünü saklamak önemlidir.

İşten ayrıldıktan sonra kendi işimi kurarsam hakkım düşer mi?

Hayır. Yargıtay, primlerin düşük ücretten yatırıldığı bir dosyada “davacının iş sözleşmesini işyerini terk etmek sureti ile feshi haklı neden olup, ayrıldıktan sonra kendi işini yapması sonuca etkili değildir” diyerek kıdem tazminatını reddeden kararı bozmuştur (Yargıtay 9. HD, 14.10.2014, E. 2012/33780, K. 2014/29504).

Geriye doğru kaç yılın primini isteyebilirim?

SGK denetiminde kayıt ve belgeye dayanmayan tespitler için geriye en fazla bir yıl dikkate alınır. Daha eski dönemler için hizmet tespit davası açılabilir; bu dava çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır (Sosyal Sigortalar Kanunu m.86).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup somut bir hukuki uyuşmazlıkta mutlaka bir avukata danışılması önerilir.