Haksız İşten Çıkarılma Durumunda İşçinin Hakları

Haksız İşten Çıkarılma Durumunda İşçinin Hakları

Haksız İşten Çıkarma Nedir?

Haksız işten çıkarma, işverenin geçerli ya da haklı bir sebep göstermeksizin işçinin iş sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdirmesidir. 4857 sayılı İş Kanunu, işçiyi bu tür keyfi uygulamalara karşı güvence altına almakta; geçerli sebep gösterilmeden yapılan fesihlerde işçiye çeşitli hukuki yollar tanımaktadır.

İşten çıkarılmanın haksız olup olmadığını belirleyen temel kriter, feshin yazılı yapılıp yapılmadığı ve gösterilen sebebin kanunun aradığı ölçütleri karşılayıp karşılamadığıdır.

İşe İade Davası Nedir, Kim Açabilir?

İşe iade davası, haksız biçimde işten çıkarılan işçinin aynı koşullarda işe geri dönmeyi talep ettiği davadır. Bu davayı açabilmek için belirli şartların bir arada bulunması gerekir:

• İşyerinde en az 30 işçi çalışıyor olmalıdır
• İşçinin en az 6 aylık kıdemi bulunmalıdır
• Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışılmış olmalıdır
• Fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde zorunlu arabuluculuğa, ardından 2 ay içinde iş mahkemesine başvurulmalıdır

Bu süreler hak düşürücü nitelikte olduğundan vakit kaybetmeden bir iş avukatı ile görüşülmesi kritik önem taşır.

İşe İade Davasını Kazanırsanız Ne Olur?

İşveren İşe Başlatırsa

İşçi eski işine döner; boşta geçirdiği süre için en fazla 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ödenir.

İşveren İşe Başlatmazsa

Mahkeme kararına rağmen işçiyi işe başlatmayan işveren, işçiye 4 ila 8 aylık brüt ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödemek zorunda kalır. Bu tazminat kıdem ve ihbar tazminatına ek olarak ödenir.

Kıdem ve İhbar Tazminatı Hakları

Haksız işten çıkarılan işçi, işe iade davası açmasa dahi aşağıdaki tazminatlara hak kazanır:

Kıdem Tazminatı: En az 1 yıl çalışmış olan işçi, her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı alır.

İhbar Tazminatı: İşveren, yasal bildirim sürelerine uymadan iş sözleşmesini feshederse ihbar tazminatı ödemekle yükümlüdür. Çalışma süresine göre bu süre 2 ile 8 hafta arasında değişir.

Fazla Mesai ve Yıllık İzin Alacakları: Kullandırılmamış yıllık izinler ve ödenmemiş fazla mesai ücretleri de işten ayrılma sırasında talep edilebilir.

Hangi Durumlar Haksız Fesih Sayılır?

• Yazılı fesih bildirimi yapılmaması
• Fesih sebebinin kanunda sayılan geçerli nedenlerden biri olmaması
• Savunma alınmadan işten çıkarılması
• Sendikal faaliyet, hamilelik veya hastalık nedeniyle yapılan fesihler
• İşçinin şikayeti ya da tanıklığı nedeniyle gerçekleştirilen fesihler

Ne Zaman Avukatlara Başvurmalısınız?

İşten çıkarılmanın ardından hukuki süre sınırları oldukça kısa tutulmuştur. Arabuluculuk başvurusu için fesih bildiriminden itibaren 1 ay, dava açmak için ise arabuluculuk son tutanağından itibaren 2 ay içinde harekete geçilmesi zorunludur. Bu süreler geçtikten sonra işe iade davası açmak mümkün değildir.

Hancızade Hukuk Bürosu — İş Hukuku